|
Het Groene Boekje uit het
hoofd leren?
Scheiden doet lijden
In de maand
december zijn de ogen van vele Nederlanders weer gericht op het
jaarlijks terugkerende Nationaal Dictee. Dit evenement weet keer
op keer onze taalkennis op de proef te stellen. De doorsnee regels
kennen we uiteraard allemaal. We maken tenslotte (of is het ten
slotte) nooit fouten met "dt", vindt u ook niet (of
is het vind u)?
Natuurlijk wordt
ons brein ook deze keer weer getart met het gebruik van de tussen-n,
c-tjes en k-tjes, en het trema. Allemaal kwesties die keurig in
regels en lijsten zijn vastgelegd in het Groene Boekje. Maar kent
u die regels? Wilt u ze überhaupt wel kennen om ze vervolgens
foutloos te kunnen toepassen? Weet u bijvoorbeeld precies wanneer
u een trema moet gebruiken? Het Groene Boekje, dat bij het dictee
gebruikt wordt als norm om te beoordelen of de spelling als dan
niet correct is, zegt over het gebruik van het trema het volgende:
"Het trema wordt gebruikt
in een niet-samengesteld woord(deel) om te voorkomen dat twee
opeenvolgende klinkerletters als één klank gelezen
worden." Een van de vele voorbeelden om deze regel te illustreren
is bijvoorbeeld het woord "poëzie". (Vergeet hierbij
even dat veel kinderen het desondanks hebben over hun poeziealbum;
zij zijn nog onwetend van de onmetelijke rijkdom van het Groene
Boekje…..)
Tot zover niets aan de hand.
Op grond van die regel is het logisch dat je schrijft "financiële",
want anders zou je zeggen "financiele". Maar hoe zit
het met de juiste schrijfwijze van een woord als "financieel".
Bestaat daar dan niet het gevaar van het verkeerd lezen, bijvoorbeeld
"financie-el"?
Welnu, het Groene Boekje zou
het Groene Boekje niet zijn, als daar niet iets op verzonnen zou
zijn. Want wat zegt regel 2 van het gebruik van het trema? "Bij
meer dan twee klinkerletters wordt geen trema gezet direct na
de i….". Als voorbeelden worden daarbij gegeven woorden als
"artificieel" en "kleien".
Zo, alles opgelost. Maar wacht
even, hoe zit het dan met een woord als "geuit". Dat
kan je toch ook verkeerd lezen? Kortom, zelfs iemand die het complete
Groene Boekje uit zijn hoofd leert, kan tijdens het Nationaal
Dictee nog van een koude kermis thuiskomen. Dan toch maar gewoon
meedoen en er het beste van hopen.
|
