Ontwikkelariaans
®
"De
Object Request Broker is een centraal onderdeel van CORBA dat
als objectenmakelaar de communicatie tussen gedistribueerde objecten
in een netwerk regelt." Volgt u dit? Dan bent u waarschijnlijk
een techie uit de ICT-branche. Mocht u zich in deze bewoordingen
tot uw collega’s van de marketingafdeling willen richten, dan
kunt op heel wat vragende blikken rekenen. "Objectenmakelaar?
Doet die niet iets met onroerend goed?"
Een
van de manieren waarop groepen zich onderscheiden is hun ‘taal’:
dialect, groepstaal, jargon. Wie de taal niet spreekt, valt onherroepelijk
buiten de boot. Het lijkt dan ook de bedoeling dat de conversatie
tussen de groepsleden voor buitenstaanders ondoorgrondelijk is
en blijft. Wat beogen de groepsleden met hun geheimtaal: status,
imago, macht? Uitspraak, woordgebruik, zinsbouw zijn manieren
om aan te geven dat je tot een bepaalde groep behoort. Wie wil
communiceren met de leden van een andere groep zal een inwijdingsritueel
moeten ondergaan of een tolk moeten inhuren die de taalkloof overbrugt.
De werkelijke
ideeën van politici zouden bijvoorbeeld volledig verloren gaan
als er geen tolken als Ferry Mingelen waren. Een andere groep,
voor ons dichter bij huis, bedient zich van een wel heel speciaal
soort Nederlands: het Ontwikkelariaans® , de geheimtaal der softwareontwikkelaars.
Kenmerkend voor het Ontwikkelariaans® is het overvloedig gebruik
van het Engels. Zo duiken in de programmatuur of gebruikershandleidingen
meer dan eens vreemde combinaties op. Een standaardmenu met de
opties ‘cut’, ‘copy’ en ‘plakken’ was ooit niet als grap bedoeld.
Gelukkig betrof het niet de laatste versie van de software.
Een
tweede kenmerk van het Ontwikkelariaans® is dat de betekenis van
de tekst vaak niet in de tekst zelf kan worden gevonden. Technisch
schrijvers en vertalers moeten dus eerst de betekenis van de in
het Ontwikkelariaans® gestelde informatie achterhalen. Pas dan
kunnen zij aan hun eigenlijke taak beginnen: de informatie presenteren
in de taal van de doelgroep (de ‘consumenten’, in de taal van
een andere groep taalgebruikers). Het Ontwikkelariaans® lijkt
zich te hebben ontwikkeld tot een soort jeugdtaal. Een taal waarvan
het niet de bedoeling is dat anderen hem volledig begrijpen. En
dat terwijl de producten van ontwikkelaars veelal bedoeld zijn
voor mensen buiten hun eigen groep. Ontwikkelaars hebben inmiddels
de status van kampioenen van de ICT-branche bereikt en hun Ontwikkelariaans®
blijkt aan een onstuitbare opmars te zijn begonnen.
Een
voorbeeld van ruim tien jaar geleden laat nog steeds weinig aan
duidelijkheid te wensen over. In een ambtelijke organisatie werd
maatsoftware geďmplementeerd. Een ambtenaar werd vrijgemaakt om
zijn collega's van handboeken te voorzien. De ambtenaar vond het
altijd al interessant om met computers te werken en dit was een
mooie gelegenheid om zich meer in die richting te verdiepen. Om
te zien of hij het allemaal had begrepen, vroeg hij aan een ontwikkelaar
van de software: "Dus om een volgende cliënt te registreren,
moet ik de functie nogmaals doorlopen?" Toen een medewerker
van TechText na enige tijd de handleiding onder ogen kreeg, had
de ambtenaar de informatie aldus verwerkt: "Om een nieuw
clientrecord aan de table toe te voegen wordt de functie opnieuw
geselecteerd." Het leverde ons nog een mooi herschrijfproject
op, en rust bij een van onze klanten.
