Parate kennis sterft uit
Multifunctioneel afkijken
In z'n
ouderwetse vorm wordt het waarschijnlijk minder gebruikt dan vroeger.
De conjunctuur van het spiekbriefje volgt dezelfde lijnen als
die van zijn natuurlijke tegenhanger, waarvoor het als stand-in,
souffleur of karikatuur optreedt: de parate kennis. En we weten
allemaal hoe het in 'de tijd van televisie en computer' met de
parate kennis is gesteld. Die is uitbesteed aan het internet.
In de
traditionele habitat van het spiekbriefje, op school, neemt de
vraag naar memorisatievermogen zienderogen af. (De roep om een
reveil die de laatste tijd hier en daar weerklinkt, kan het tij
vooralsnog niet keren.) Onder de tucht van de markt moet de vraag
naar het spiekbriefje wel een navenant dalende lijn vertonen.
Waar minder wordt getest, bestaat immers minder behoefte om de
test naar een ander vlak te tillen.
Eerzame
zielen hebben het spiekbriefje altijd als een minderwaardig wapen
beschouwd. De vindingrijkheid die de adepten ervan aan de dag
leggen, achten zij een betere zaak waardig. Ondergetekende, zelf
een eerzame ziel, kreeg voor deze inventiviteit pas echt oog dankzij
zijn vriendin. Zij vertelde eens hoe een medestudente van haar
voor mondelinge examens altijd een extra kort rokje aantrok. Eenmaal
aan de andere kant van de tafel kon ze het uitschuifbare strookje
papier dat ze tussen de voering van dit kledingstuk had gestoken,
na één handbeweging met neergeslagen ogen bestuderen.
Hiermee
zijn we in een klap op het terrein waar elke rechtgeaarde ICT-er
zich moet thuisvoelen - dat van de geïntegreerde, multifunctionele
oplossingen. Het zijn juist deze oplossingen die het spiekbriefje,
in weerwil van de malaise waarin de traditionele variant verkeert,
springlevend houden. De computer zelf, tot voor kort volgeplakt
met geeltjes, heeft ze inmiddels goeddeels geïnternaliseerd. En
het nostalgische toetsenbordsjabloon is op ieder zichzelf respecterend
kantoor allang ingeruild voor de virtuele paperclip. Die straks
- lang kan het niet meer duren - rechtstreeks doorverwijst naar
het internet.
Ook
het spiekbriefje wordt uitbesteed - aan het instituut uit Redmond.
Paul
van der Woerd